Postawy osób bezrobotnych a ich orientacja życiowa

Opis zawartości pracy

Praca składa się z trzech rozdziałów. W rozdziale pierwszym zajmę się teoretycznie pojęciem bezrobocia. Omówię postawy społeczne, jakie mają z nim związek oraz określę czym jest orientacja życiowa i jaki ma wpływ na podejmowanie wyzwań, także zawodowych.

W rozdziale drugim przedstawię metodologiczne problemy pracy. Będą nimi wskazanie celu pracy, metod jakimi się posłużyłam w badaniach empirycznych, charakterystyka badanej grupy osób bezrobotnych i ich rodzin.

Rozdział trzeci będzie analizą wyników jakie otrzymałam po przeprowadzeniu badań. Postaram się skonfrontować je z dotychczasowymi wiadomościami na ten temat. Dokonam także podsumowania pracy.

Wprowadzenie do tematyki pracy

Bezrobocie jest zjawiskiem, które w głównej mierze ma związek z przemianami politycznymi i społeczno-gospodarczymi kraju. Współcześnie bezrobocie stało się trwałym i widocznym elementem polskiej rzeczywistości. Problem nasila się wobec istniejącego w Europie kryzysu gospodarczego. Namacalnym dowodem na skalę zjawiska są w dalszym ciągu masowe wyjazdy głównie młodych ludzi do innych krajów europejskich w poszukiwaniu pracy i szczęścia. Nie każdy jednak ma wystarczająco dużo motywacji, wiedzy, pewności siebie, aby stać go było na taki krok. Wobec, choćby tymczasowego zmniejszenia się liczby mieszkańców, odsetek bezrobotnych statystycznie maleje. Jest to zjawisko złudne i krótkotrwałe, ponieważ nie rozwiązuje prawdziwej przyczyny problemu. A dodatkowo pozbawia kraj wykształconych, ambitnych, profesjonalnych w swej dziedzinie osób.

Bezrobocie dotyka osób w różnym wieku, z odmiennym poziomem wykształcenia, niezależnie od miejsca zamieszkania. Oczywiście niektóre grupy społeczne, wiekowe są bardziej narażone na kłopoty ze znalezieniem pracy, jednak generalnie nie można nikogo zapewnić, że zawsze znajdzie się dla niego praca. Problem bezrobocia niesie ze sobą nie tylko negatywne skutki społeczne w skali kraju, ale przede wszystkim problemy ekonomiczne i emocjonalne konkretnych rodzin i osób. Bezrobotni tworzą specyficzną grupę. Łączą ich określone aspiracje i plany życiowe oraz podobne trudności z jakimi się zmagają.

Orientacja życiowa

W. Okoń jako orientację rozumie „zdolność do szybkiego i prawidłowego uświadamiania sobie stosunków przestrzennych i czasowych oraz warunków i okoliczności, w jakich się jednostka znajduje”. (1984, s. 214) Jest to prawidłowe rozumienie sytuacji, rozeznanie się w czymś, zrozumienie problemu, skłanianie się ku jakiemuś kierunkowi.

Orientację życiową należy rozumieć w nieco innym kontekście, jednak także wiąże się z usytuowaniem konkretnej osoby w czasie i przestrzeni. Ma jedynie bardziej metaforyczny charakter.

Wyróżniamy różne rodzaje orientacji. Orientacja często ma związek z wybraniem pewnego planu życiowego. Plan życiowy określany jest jako system celów do których jednostka zmierza w swoim działaniu oraz ogólne zasady ich realizowania. Jest pewną projekcją rozumienia i widzenia własnej przyszłości (M. Czerwińska-Jasiewicz, 1997). Realizacja własnego planu życiowego obejmuje wybór kierunku kształcenia oraz wybór przyszłego zawodu, tak więc rozpoczyna się już w szkole. Analogicznie więc wyróżniamy: orientację szkolną, a następnie zawodową. Wobec wskazania powiązań między metodami wychowawczymi a sprecyzowaniem planów życiowych „orientację szkolną i zawodową możemy określić jako ogół oddziaływań wychowawczych, które mają na celu takie pokierowanie wszechstronnym rozwojem ucznia, aby na etapie kończenia szkoły był dojrzały do podejmowania w sprawie własnego życia i zawodu optymalnych decyzji, dostosowanych do potrzeb społeczno–gospodarczych kraju oraz własnych możliwości”(S. Słyszowa1993, s.486; W. Okoń, 1984, s. 214).